Header

Rondom “De Kijkuit” 2019

Donderdag 20 juni 2019

“ Rondom de Kijkuit”

Het café “ De Kijkuit” wordt voor het eerst vermeld in 1779 als “ den Kyckuyt”.

In 1807 worden twee herbergen vermeld “ De kyckuyt” en “ de oude Kyckuyt” die toen al een dertig, veertigtal jaar bestonden. Beide worden op dezelfde locatie gesitueerd. ***

In 1987 werd het nieuwe stuk kanaal tussen Beernem en St Joris in gebruik genomen. Hierdoor veranderde het oude bochtige gedeelte tot St.-Joris “de miseriebocht“ tot een ideale watersportlocatie en tevens natuurreservaat. De huidige herberg “De Kijkuit” biedt verschillende outdoor sportmogelijkheden aan in de natuur en is tevens een bruisende herberg waar het heerlijk en gezellig eten is.

Dit jaar hebben we wegens gebrek aan een degelijke rustpost gekozen voor een lussen-parcours.

De wandeltocht bestaat uit drie lussen die elk een andere richting uitgaan ten noorden van het kanaal.

LUS 1 = 6,7 km

LUS 2 = 5,95 km

LUS 3 = 6,25 km

Parcours voor mensen met een beperking ( volledig verhard ) = 4,65 km

Graag wil ik de deelnemende wandelaars niet alleen van de prachtige natuur laten genieten, maar ik zou hen ook wat historische info willen meegeven over de plaatsen welke ze bewandelen. Daarom heb ik de Heemkundige kring Beernem met name voorzitter Carlos Croene aangeschreven. Deze heeft me een uitgebreid overzicht bezorgd betreffende de verschillende plaatsen waar de wandeling langs passeert.

Hierbij een woord van dank aan Dhr. Carlos Croene voor deze interessante bijdrage.

Lus 1 = 6,7 km en trekt via de Puipaert, Pluime, Audenaerdemolenstraat terug naar de start- rustzaal

Puypaert: In de praalstoet in Beernem naar aanleiding van 75 jaar België kwam een scene voor met Bisschop Walvisius die de afpaling van de gemeente doet in 1241. Hij moet hier samen met een paar tempeliers verbleven hebben in een klooster in de nabijheid van de huidige straat. Maar niets is daar nog van overgebleven.***

Pluime: Een weetje. De wijk “De Pluyme” telde in 1850, 19 huizen en 120 inwoners. De wijk had in (oud)Beernem zijn geografische tegenpool met Driekoningen ***

Audenaerdemolen: De naam verwijst naar het zogenaamde “Audenaerdegoed” en de bijhorende “Audenaerdemolen” die hier sinds de late middeleeuwen tot 1945 aanwezig was. De naam wordt gebruikt voor de straat en voor de wijk. ***

Huisnummer 6: Het vroegere molenhuis bij de zogenaamde “Audenaerdemolen”. De site staat aangeduid op de kaart van het Brugse Vrije getekend door Pieter Pourbus (1561- 1571).
Kleine achterin gelegen hoeve bestaande uit losse bestanddelen te situeren op een gedeeltelijk begraasd en gedeeltelijk bekiezeld erf. Boerenhuis volgens jaarsteen boven de deur “ANNO/ 1809”.***

Lus 2 = 5,95 km gaat via het kanaal, Legeweg, aan het begin van de Kasteelhoek nemen we de aardeweg naar de Lijsterhoek en terug naar de rustzaal.

Het kanaal: De vaart kent zijn oorsprong in de verbinding tussen de Reie en Zuidleie uitmondend in het Zwin enerzijds en de Hoge Kale die via de Durme in de Schelde water afvoert. De verbinding tussen beide waterbekkens is vaak oorzaak van veldslagen geweest. Rond 1750 is het kanaal verbreed door wel 5000 arbeiders die met hun gezinnen ter plaatse in tijdelijke hutten woonden. De diepe doorgang en de veldstenen eisten een huzarenstuk van volgehouden arbeid met zeer primitieve middelen. Het kanaal werd op veel plaatsen recht getrokken en de verbreding zorgde voor grotere bruggen en een massa huizen die moesten verwijderd worden. Het laatst in 1984 toen meer dan 100 woningen in St-Joris moesten verdwijnen.***

Legeweg: Deze historisch belangrijke straat staat aangeduid op de kaart van Sanderus (1641). Op de kaart van Ferraris van 1770-1778 is de straat weergegeven als landelijke weg met bebouwing tegenaan het kanaal Gent – Brugge. Aanwezigheid van de zogenaamde “Bloemendalemolen” of zogenaamde “Walmolen” aangeduid ter hoogte van het huidige nummer 9 en deel uitmakend van het historische Laeregoed. ***

Kasteelhoek: De straatnaam wordt reeds voor 1500 vermeld en verwijst naar het nabijgelegen Laerekasteel, thans de zogenaamde “Larehoeve” (Kasteelhoek nummer 12). Het “Laeregoed” wordt reeds vermeld in 1293. In 1652 was het al omgevormd tot een hoeve. ***

Lijsterhoek: Wijk- en straatnaam in gebruik vanaf 1892. De straatnaam verwijst naar de nabijgelegen Lijsterbeek die via de Lijsterhoek, de Kasteelhoek en de Gevaerts in het kanaal Gent – Brugge komt.***

Lus 3 = 4,65 km of 6,250 km bewandelt de wijken tussen startzaal en Patershof, langs de Mexicostraat, Hoornstraat en langs het waterkasteel door het Patershof terug naar de start- rustzaal.

Er is ook een parcours voor mensen met een beperking en deze loopt gedeeltelijk samen met lus 3 tot op het einde van het vernieuwde gedeelte van de Hoornstraat. Daar wandelen deze mensen rechtdoor, langs de pastorij en nemen aan restaurant De Afspanning de Biezemoerstraat tot de aankomstzaal.

Mexicostraat: De naam Mexico wordt sinds 1890 gebruikt voor de straat en de wijk. ***

Huisummer 2: Historische hoeve genaamd “Eeckhof” zie arduinen steen geïntegreerd in bakstenen hekpijler, en voormalige hoeve horende bij “Audenaerde goed”. Enkel het neerhof bleef behouden, het opperhof verdween in 1968. Vandaag zijn enkel het neerhof en naar verluidt ook de ondergrondse kelders van het opperhof bewaard gebleven. Erftoegang gemarkeerd door twee bakstenen pijlers, waarvan één een pijlerkapelletje. Beschermkapel ter ere van Maria gebouwd in 1941. Witgeschilderde bakstenen pijler met zwarte plint onder ezelsrug bedekt met rode Vlaamse pannen.***

Huisummer 3: Hoeve van het langgeveltype volgens jaarsteen te dateren “1866”. Het erf is toegankelijk via een smeedijzeren hekken bevestigd aan overhoeks geplaatste hekkenpijlers met driehoekige bekroning. ***

Hoornstraat: De aanleg van de straat met grosso modo recht straattracé dateert van 1876.***

Kasteeldreef: De naam van de straat verwijst ongetwijfeld naar het tot in 1971 hier aanwezig kasteel van Beernem.***

Huisnummer 3: Zogenaamd “Waterkasteel”. Het waterkasteel maakte oorspronkelijk deel uit van het kasteel van Beernem dat in 1971 werd afgebroken. Het wordt weergegeven op het primitief kadasterplan van circa 1830 als een pachterswoning eigendom van de familie O’ Sullivan de Graz. In 1899 wordt dit volume volgens het kadaster verbouwd in opdracht van baron Snoy-de Vrière. Het kasteeltje is gedeeltelijk over de slotgracht (de buitenwal) gebouwd en wordt door gemetselde bogen en pijlers, die in het water staan, gedragen. Volume van vier traveeën en twee bouwlagen onder leien mansardedak voorzien van twee oeil de boeuf, heeft een gelijkvloerse verdieping die wat dieper inspringt en afgesloten is van de gracht met een balusterleuning. De overkragende eerste verdieping rust op een constructie bestaande uit gietijzeren verticale kolommen, uitkragingen van geklonken gietijzer en bovenaan een stalen I-profiel. De bovenbouw is als risaliet uitgewerkt en voorzien van een frontonbekroning. De gevel is verticaal geritmeerd door natuurstenen muurkettingen. ***

Pastorie St-Amandusparochie ***

Gelegen binnen een omwalling en toegankelijk via een brug voorzien van een smeedijzeren leuning eindigend bij een bakstenen eenvoudig toegangsgebouw.

1584: Geschreven bronnen maken melding van de pastorie.

1608: De oudste kerkrekening maakt melding van een herstelling van de brug over de omwalling. Toen werd ook de pastorie volledig herbouwd.

1659: De pastorie wordt volledig vernield door de Fransen.

Eind 18de eeuw: Met de Franse revolutie werd het gebouw in gebruik genomen als herberg en drankgelegenheid.

1823: Er worden herstellingswerken uitgevoerd. Volgens het bestek was het een bakstenen eenlaagsgebouw bedekt met rode pannen.

1863: De huidige pastorie wordt gebouwd naar ontwerp van architect Buyck. Volgens het kadaster en het gemeente-archief wordt de pastorie pas in 1868 gebouwd.

1914: Er worden enkele verbouwingen uitgevoerd.

1917: De omwalling wordt uitgediept.

1981: Ten zuidwesten van de pastorie, wordt een nieuw volume gebouwd.

2007: Grondig saneren van het interieur van de pastorie.

*** : bijdrage van Mr Croene Carlos voorzitter Heemkundige Kring Beernem.